2. Grecja

Grecja nigdy oficjalnie nie stała się jednym, zwartym państwem. Na ten kraj składało się wiele greckich poleis, a w każdym z nich kultura i tradycje trochę różniły się od siebie. Jednak w każdym greckim polis były elementy podobne lub takie same w wychowywaniu młodego człowieka.

Najważniejszą zasadą wychowania greckiego, którą można było znaleźć w każdym greckim polis był patriarchat - w mniejszym lub większym stopniu. Kobiety często otrzymywały niższe wykształcenie od mężczyzn, a czasami nie otrzymywały go w ogóle. W Atenach na przykład, które szczyciły się równouprawnieniem swojej ludności, młode dziewczynki często nie były w stanie nauczyć się czytać ani pisać, co było wymogiem dla każdego ateńskiego chłopca. Tylko kobiety z bogatych rodów, których rodzice byli w stanie opłacić prywatne nauczycielki (w Atenach mężczyźni nie mogli uczyć kobiet) były w stanie nauczyć się czytać i pisać, a czasami też uczyły się muzyki. Do 14-15 roku życia zostawały pod opieką matki, które uczyła je gotowania, mycia i przędzenia. Po tym okresie kobieta zwykle znajdowała sobie męża i musiała zajmować się własnymi dziećmi. 

Kolejnym ważnym elementem wychowania było wychowanie religijne. Rodzic każdego dziecka miał państwowy obowiązek wprowadzić je w świat duchowy bogów i wychować je w duchu ich uwielbienia. Każda dziewczynka i każdy chłopiec od młodego wieku musiał modlić się do nich, czcić ich i składać im ofiary. Religia Greków była bardzo rozbudowana i co ciekawe nigdy nie została oficjalnie spisana w czasie jej rozkwitu. Oznacza to, że była ona przekazywana tylko ustnie, z pokolenia na pokolenie. Dlatego w każdym greckim polis religia mogła różnić się od siebie, jednak w każdym z nich dziecko było wychowywane w duchu czczenia bogów. 

Wychowanie moralne to kolejny element helleńskiego wychowania. Greckie dzieci i grecka młodzież wychowywała się w duchu kalokagathia, czyli piękna i szlachetności. Kładło się nacisk na utrzymanie piękna ciała, ale dbano też o piękno wewnętrzne. Od małego wpajano zasady skromności i moralności. Uczono również szacunku dla starszych, w szczególności nauczycieli. Pamiętano o przyzwoitej postawie i zachowaniu ciszy podczas chodzenia.

"Dyskobol" Myrona - symbol kalokagathii.

Kary cielesne były bardzo powszechnie stosowane nie tylko w starożytnej Grecji, ale też w całym starożytnym świecie. Była to całkowicie akceptowalna forma kary za nieposłuszeństwo, mało tego była ona nawet zalecana. Rodzice i nauczyciele mieli prawo bić dzieci za złe zachowanie.

Pod koniec dzieciństwa, dzieci wyprowadzały się z domu. Kobiety i mężczyźni opuszczali swoje domy rodzinne w różnym wieku. Mężczyźni zwykle przeprowadzali się do swoich ojców w wieku 7 lat, ale to zależało też od tego, w jakim polis mieszkali. Dopiero w wieku 18 lat opuszczali oni swojego ojca i rozpoczynali efebię, czyli służbę wojskową. Tam przez cztery lata uczyli się walki z bronią i ćwiczyli wytrzymałość. Po tym okresie oficjalnie stawali się obywatelami polis i mogli założyć własną rodzinę. Kobiety natomiast wyprowadzały się z domu od swojej matki w wieku 14-15 lat, kiedy były one w stanie posiadać dzieci.